slimme energiemeter

De overheid wil in heel Nederland alle elektriciteits- en gasmeters vervangen door ‘slimme energiemeters’. Het zou energiebesparend werken omdat we meer inzicht in de verbruikte energie krijgen en kostenbesparend zijn omdat er geen meteropnemer meer langs de deur hoeft. Belangrijker is misschien wel dat slimme meters onderdeel worden van het snel veranderende en steeds slimmere energienetwerk.

Monteur Liander installeert slimme meters.

Monteur Liander installeert slimme meters.

Wat is een slimme energiemeter?

Slimme meter van Liander.

Slimme meter van Liander.

Een slimme energiemeter ziet er niet heel anders uit dan andere meters en meet, net als een domme meter, elektriciteits- en gasverbruik. Hij werkt digitaal en heeft geen draaischijf meer zoals de bekende ferrarismeter. Hij registreert zowel de gebruikte elektriciteit als de teruggeleverde stroom van bijvoorbeeld zonnepanelen. Het slimme zit hem in de communicatiemogelijkheden van de meter. Je kunt hem meestal koppelen aan een energieverbruiksmeter en zo je verbruik op je computer inzichtelijk maken. Je energiemaatschappij kan de meter op afstand aflezen. Afsluiten op afstand is ook mogelijk.

Het slimme energienetwerk

De slimme meter maakt deel uit van het slimme energienetwerk. Deze naam is bedacht voor het modernere energienetwerk waar we langzamerhand op overgaan. Vroeger kwam energie uit een paar grote kolen-, gas- en kerncentrales. Dat was heel overzichtelijk. Ook de vraag was vrij stabiel en men kon de productie van de centrales daar goed op aanpassen. Nu, en in de toekomst nog meer, komt de energie veel meer van kleinschalige wispelturige bronnen als windmolens en zonnepanelen en levert de consument zelf ook stroom. De vraag naar elektriciteit zal steeds groter worden door warmtepompen en elektrische auto’s. Netbeheerders moeten vraag en aanbod van al die energiestromen zo efficiënt mogelijk op elkaar afstemmen zodat er zo weinig mogelijk energie verloren gaat en er geen overbodige kosten gemaakt worden. Vandaar de naam ‘het slimme energienetwerk’ of ‘the smart grid’.

Nieuwe mogelijkheden met Toon van Eneco.

Nieuwe mogelijkheden met Toon van Eneco.

Dit vraagt ook wat van de consument. Waarschijnlijk zal de stroomprijs meer gaan schommelen en zal van jou verwacht worden dat je je elektrische auto oplaadt als er overcapaciteit is en zal de stroom duurder zijn als het aanbod van wind- en zonne-energie laag is. De slimme meter kan hier een belangrijke schakel in worden.

Iedereen aan de slimme meter

Met lichte dwang is de overheid vanaf januari 2012 bezig alle meters te vervangen door slimme meters. In de eerste plannen werd de slimme meter zelfs verplicht en kon je bij weigering tot 6 maanden in de cel belanden maar daar stak de eerste kamer gelukkig een stokje voor. De uitrol neemt jaren in beslag. Men verwacht dat eind 2013 een half miljoen huishoudens met een slimme meter op het energienetwerk zijn aangesloten. Als je niet zo lang wilt wachten kun je je netbeheerder vragen om er eerder een te plaatsen. De meter kost inclusief plaatsen maximaal 71,40 Euro.

Mag ik de slimme meter weigeren?

Niet iedereen is blij met de slimme energiemeter. Tegenstanders vinden het vervangen van alle meters een onnodig dure operatie die enkele grote instanties machtiger maakt en de privacy, die toch al snel aan het verdwijnen is, zou met de slimme meters nog meer in het geding komen.

Je mag weigeren maar loopt dan het risico in de toekomst met extra kosten geconfronteerd te worden. Het vervangen van je oude meter is nu vrij goedkoop maar als je nu weigert en over een paar jaar wel verplicht een slimme meter moet nemen mag de netbeheerder alle kosten gewoon in rekening brengen.

Als jij een aanbod van de netbeheerder krijgt om je elektriciteit- en gasmeter te vervangen heb je drie mogelijkheden:

1. De slimme meter nemen.
Je oude meters worden vervangen en je hoeft nooit meer meterstanden door te geven. Dat doet de meter zelf 6 keer per jaar. Je krijgt verbruiksoverzichten en eventueel advies van de energieleverancier.

2. De slimme meter nemen zonder meten op afstand.
Je laat een slimme meter plaatsen en het aflezen op afstand uit zetten. De energiemaatschappij krijgt dan geen gegevens doorgestuurd maar je kunt zelf wel je energieverbruik aflezen en doorgeven. Het lezen op afstand kun je op een later tijdstip in laten schakelen.

3. De slimme meter weigeren.
Als je privacy je heilig is, kun je gewoon je huidige meters houden. Niks mis mee. Hoewel, op den duur kom je er waarschijnlijk toch niet onderuit. Als je in de toekomst gaat verhuizen zit er waarschijnlijk een slimme meter in je nieuwe huis en de nieuwe bewoner van jouw huis zal ook wel een nieuwe meter willen. Zo verdwijnen de oude meters op den duur vanzelf.

Voordelen slimme energiemeter

Met een slimme meter krijg je beter inzicht in je energieverbruik en de kosten. De overheid hoopt dat je daardoor eerder energie gaat besparen.

  • Je hoeft geen meterstanden meer door te geven, dat doet de meter zelf. Een verhuizing wordt hierdoor ook gemakkelijker.
  • Andere (toekomstige) mogelijkheden zijn het koppelen met ‘slimme’ apparaten die b.v. aangaan als de stroom goedkoop is en analyse/besparingsadvies/begeleiding van je stroomleverancier.
  • Het meten is nauwkeuriger, je zult niet meer geconfronteerd worden met onverwachte rekeningen achteraf.
  • Efficiënter gebruik van het energienet. Energiemaatschappijen kunnen vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen door meetgegevens van slimme meters, verwachte opbrengst van zonne- en windenergie, weersvoorspelling e.d. met elkaar te combineren. Dat voorkomt onnodige investeringen en overproductie en het stroomnet kan efficiënter gebruikt worden. Apparaten zullen ook ‘slimmer’ worden zodat een wasmachine b.v. pas gaat wassen als het stroomaanbod groot en de prijs dus laag is.
  • Als je zonnepanelen hebt laat de slimme meter afzonderlijk zien hoeveel stroom je terug levert aan het net. Een ‘gewone’ meter met draaischijf laat alleen het resultaat van geleverde en afgenomen stroom samen zien.

Nadelen van de slimme meter

Tegenstanders vinden dat de slimme meter de privacy aantast, dat de veiligheid in het geding is en dat de overheid en grote maatschappijen te veel macht krijgen. Dat maar weinig mensen zich hier druk over maken blijkt uit het feit dat slechts 2,3% van de eerste 120.000 gezinnen de slimme meter heeft geweigerd.

  • Privacy. Het aflezen van de slimme meter is aan regels gebonden. Je gegevens zijn beschermd door wetten en door beveiliging van het apparaat. De meter mag maar 6 keer per jaar afgelezen worden of bijvoorbeeld als je verhuist. Maar ook al mag het nu niet, het is technisch wel mogelijk dat continue afgelezen kan worden hoeveel stroom jij wanneer gebruikt en ‘men’ zou hier een leefpatroon uit af kunnen leiden. Bijvoorbeeld wanneer je thuis bent, een was draait, naar bed gaat en opstaat. Sommige mensen vinden dat geen fijn idee en ook als je niets te verbergen hebt is het wel zo prettig dat niet iedereen zich zomaar met jou zaken kan bemoeien. In een vrij land als Nederland zou je bijna vergeten dat dat niet overal op de wereld vanzelfsprekend is en zelfs in Nederland ook wel eens anders is geweest.
    Het energiebedrijf krijgt een grote hoeveelheid data van namen, adressen en gebruiksgegevens. Misschien krijgen ook gemeentes, politie of marketingbureaus ooit toegang. Kortom, het zal niet snel gebeuren maar de slimme meter kan een stapje in de verkeerde richting zijn en je hebt er zelf geen grip op.
  • Veiligheid. Slimme meters zijn op afstand af te lezen en te bedienen. Ze zijn ‘goed’ beveiligd tegen misbruik door onbevoegden maar een garantie is dat niet. Alles wat beveiligd is kan eigenlijk wel gehackt worden. Theoretisch zouden criminelen dan jou meter af kunnen lezen om te zien of je thuis bent al zijn hier vast wel eenvoudigere manieren voor. Het risico bestaat dat hackers, criminelen of terroristen ooit proberen onfrisse plannen met slimme meters uit te voeren.
  • Macht. Met de slimme meters en opslag van gegevens kunnen overheid, netbeheerders en energiebedrijven meer macht krijgen. Van een betrouwbare overheid is niet veel te vrezen maar het is onzeker wie er over 10 en 20 jaar aan de macht is.
  • Vergoeding teruggeleverde energie. Omdat de slimme meter precies laat zien hoeveel energie je terug hebt geleverd met b.v. zonnepanelen ontstaat de mogelijkheid hier een apart tarief (waarschijnlijk lager) voor vast te stellen. Als je 3000 kWh gebruikt en je zonnepanelen hebben 2000 kWh opgeleverd is bij een ferrarismeter alleen af te lezen dat je 1000 kWh verbruikt hebt. Voor de geleverde stroom wordt zo dezelfde prijs berekend als voor de afgenomen. Bij de slimme meter zou de overheid je voor de 2000 kWh geleverde stroom een lager tarief kunnen vergoeden.
  • Meer gedoe. De slimme meter levert ook meer gedoe op. Je was al zo druk met het uitzoeken van je zorgverzekering, telecom-aanbieder enz. en nu wordt er ook nog van je verwacht dat je voortdurend je energieverbruik gaat analyseren en de wasmachine pas aanzet als er veel aanbod van stroom is.

Alternatieven slimme meter

Draadloos stroomverbruik meten met de Voltcraft Energy Count 3000.

Draadloos stroomverbruik meten met de Voltcraft Energy Count 3000.

Om zelf energie te besparen heb je eigenlijk geen slimme meter nodig.
Als je je stroomverbruik wilt meten kun je gebruik maken van een simpele energie(kosten)meter of een energiemonitor die je eventueel aan een computerprogramma kunt koppelen of van bijvoorbeeld een meter die je in een willekeurig stopcontact steekt zoals de Wattcher

Weigeren of accepteren?

Een slimme meter kun je weigeren:

  • Als je vindt dat je privacy in het geding is.
  • Als je denkt dat je met je ferrarismeter meer vergoeding voor je terugleverstroom krijgt.
  • Als je bang bent voor misbruik door hackers en criminelen.

Een slimme meter kun je accepteren:

  • Als je met je tijd mee wilt gaan, geen koudwatervrees hebt voor nieuwe ontwikkelingen en de voordelen en besparingsmogelijkheden wel ziet zitten.
  • Als je denkt dat de privacy voldoende gewaarborgd is of denkt dat privacy toch al niet meer bestaat met al die beveilingscamera’s, mobiele telefoons, betaalpasjes en internet.
  • Als je straks niet als uitzondering met een draaischijfmeter in een land vol slimme meters wilt zitten.

Of je nu voor of tegen bent, door de snelle gemakkelijke acceptatie in Nederland lijkt de opmars van de slimme meter, net als de ov-chipkaart en de spaarlamp, onvermijdelijk.

23 reacties op slimme energiemeter

  • allon van de hoek

    Bedankt voor de heldere informatie. De voor en nadelen worden hier duidelijk omschreven

  • Inderdaad echt een heel verduidelijkend artikel. Eerlijk gezegd denk ik dat het privacy geding en het misbruik door hackers en criminelen echt wel mee zal vallen en zie ik alleen maar meer gebruikersgemak voor de consument.

  • Erik

    Duidelijk artikel
    Wil nog wel even ingaan als je zonnepanelen hebt of wilt aanschaffen.
    Bij de oude meter is het zo als je op mooie dagen meer stroom opwekt als je verbruikt de meter terugloopt en als je het later weer nodig hebt weer kunt opnemen.

    De slimme meter zie wat je teveel terug levert
    Bij sommige krijg je er niets voor en kun je voor de volle mep stroom terug kopen
    Andere krijg je de stroom terug echter moet je wel energie belasting en btw over je eigenstroom betalen

  • Westerling

    Dank voor het verhelderende overzicht maar ik ga hem weigeren. De overheid en it gaan, zoals al eerder is gebleken, niet samen.

    Overigens vind ik de argumenten om niet voor de slimme meter te kiezen veel steekhoudender dan de argumenten pro slimme meter. Alhoewel de argumenten 1 en 2 al erg gekunsteld zijn, is argument 3 wel heel erg flauw.

  • Schimmel

    Inderdaad een verhelderend artikel wat geschreven is in het voordeel van de energiereuzen. Tussen de regels door is dit accent duidelijk te merken, lees heel goed als je zonnepanelen hebt: kWh-differentiatie zoals omschreven kan teruglevering van energie ‘gratis’ worden, immers bij mooi weer en veel zonnepanelen in Nederland zal er veel aanbod zijn, misschien groter dan het verbruik, waar dan nauwelijks vergoeding tegenover staat maar wèl kassa is voor de leverancierreus. Ook it en overheid zouden ‘gewaarborgd’ zijn, aan me hoela, het verleden en het heden, niet alle fouten en misbruik komen in de publiciteit, tonen veel gevallen van het tegendeel aan! Waren bv. de betaalpassen, internetbankieren en ISBN ook niet als ‘waterdicht’ gepresenteerd? Doe alleen iets als je er achter staat en er vertrouwen in hebt, niet omdat anderen het doen of een verkooppraatje leuk ‘klinkt’, oriënteer en verdiep u, bezint eer u begint..
    Tot slot wil ik enkele twijfels / stellingen uit het artikel highlighten:
    – Het aflezen van de slimme meter is aan regels gebonden. Je gegevens zijn beschermd door wetten en door beveiliging van het apparaat.
    – Van een betrouwbare overheid is niet veel te vrezen maar het is onzeker wie er over 10 en 20 jaar aan de macht is.
    – Je mag weigeren maar loopt dan het risico in de toekomst met extra kosten geconfronteerd te worden. (chantage?)
    – Afsluiten op afstand is ook mogelijk. (foutje, bedankt….)
    – Als je straks niet als uitzondering met een draaischijfmeter in een land vol slimme meters wilt zitten. (‘achterlijk’ kan best ook SLIM zijn…)

  • Martin

    Het lukt mij maar niet om een alternatieve energiemeter te vinden. Dus eentje die FYSIEK niet in staat is om informatie te ontvangen/verzenden. Dus gewoon een nieuwe ‘analoge’ meter zonder software en GSM module.

    Ik heb er niets aan als de instelling op afstand bij de energieleverancier beheerd wordt. Ik wil gewoon de zendmodule eruit kunnen trekken, zonder software instelling.

    Tot die tijd weiger ik de ‘slimme’ meter en staat er steeds iemand voor de deur die er niet inkomt omdat mijn energieleverancier te beroerd is te antwoorden op mijn schriftelijke weigering en dat niet doorgeeft aan de installateur.

    Voor zo een ‘echt slimme meter’ meter wil ik wel 1000 euro betalen als mijn huidige meter al aanvervanging toe zou zijn.

  • Anneke

    Helder artikel en ook aardige reacties.
    Ik heb nooit economie gehad, maar ben wel behept met gezond verstand en een (kleine? terechte?) portie achterdocht, tenminste als het om zaken-doen gaat.
    Een kleine aanvulling met een aspect wat nog niet benoemd is in het artikel (omdat deze info van later datum is; na het zgn Fuchs-arrest 20-06-2013).
    Een slimme meter kan aantonen hoeveel stroom wij als ‘kleine-ondernemer-in-energieproductie’ leveren aan de energiegigant. De gigant bepaalt wat hij ons daarvoor terugbetaalt. Zie ook reactie van Erik. Door het Fuchs-arrest is het echter mogelijk om bij de belastingdienst een verzoek in te dienen om de BTW die drukt op aanschaf én installatie van de zonnepanelen terug te krijgen. Zijnde 21% van je rekening! Ik was een beetje huiverig dat dat alleen kan als je productiecijfers aan de belasting dienst kan overhandigen (dus een slimme meter nodig hebt om die data te verzamelen).
    Gelukkig: niet nodig!!
    Zie hiervoor de download van de belastingdienst getiteld: Veel-gestelde-vragen-over-btw-heffing-bij-particulieren-met-zonnepanelen dd 7-11-2013.
    In dat artikel valt te lezen bij vraag 2,dat het geen verschil maakt of je een slimme meter of een analoge (=terugdraai)meter hebt.

    De argumenten voor de slimme meter zijn net zo zwak als de tegenargumenten, vind ik. Ook nu kan ik zien hoeveel ik per maand verbuik (simpel rekensommetje!) en kan bedenken wat me dat kost. Tenzij de gigant zijn prijzen aanpast, wat ze ook kunnen doen als ik een slimme meter heb. Adviezen hoef ik niet. De beste stimulans om tactisch bezig te zijn met mijn energie is juist het zien terugdraaien van mijn meter!! Dat geeft een enorme kik!! Wasmachine aan, of nog even wachten tot de eigenproductie voldoende is zo rond het middaguur?! Daar kan een statistiekuitdraai van een it-er niet tegen op.

    Tot slot twee stellingen. Welke van de twee is het aannemelijkst?!
    Het antwoord/uw keus levert in mijn ogen het beste argument in het keuzeproces voor of tegen een slimme meter.
    STELLING 1 Een commerciele onderneming die u adviezen geeft waardoor uw uitgaven beperkt worden en hun eigen inkomsten eveneens is oprecht (en) commercieel bezig en zal door eventuele aandeelhouders gesteund worden.
    STELLING 2 Een commerciele onderneming die u adviezen geeft waardoor uw uitgaven beperkt worden en hun inkomsten eveneens is óf commercieel vreselijk dom (en) óf heeft andere belangen waarover zij (angstvallig) zwijgen tot zij die te gelde kunnen maken om hun onderneming en eventuele aandeelhouders tevreden te stellen… ten koste van uw portemonnee.

  • energiek

    Een slimme meter heeft twee belangrijke nadelen:
    1. Een slimme meter van een energieleverancier maakt je meer afhankelijk van die leverancier. Het switchen naar een andere energieleverancier gaat moeilijker. Bijvoorbeeld, ik heb en Toon en wil switchen van Eneco naar Nuon. Het abonnement met Eneco voor Toon stopt en waarschijnlijk kan ik mijn slimme meter in de vuilnisbak gooien.

    2. Het terugleveren van groene stroom via zonnepanelen wordt tegen een aanzienlijk lager tarief verrekend. Energieleveranciers geven in de regel veel minder terug. Dat kan 30-50% schelen.

    Kortom, het is inderdaad een ‘slimme meter’ die met name grote voordelen heeft voor de energieleveranciers.

    Advies:
    Koop een slimme meter die niet door de energieleverancier zelf wordt geleverd.

    • Marieke

      Toon is geen slimme meter, Toon is een energiemanagement systeem dat gebruik maakt van de slimme meter.
      De slimme meter ontvangt u van uw netbeheerder, Enexis/Liander/Delta/Rendo/Stedin netwerk etc

      Een energiemanagement systeem wordt soms aangeboden door uw energieleverancier Eneco/NEM/Essent/Nuon

      Dit artikel gaat over de slimme meter en niet over een energiemanagement systeem

  • Henk

    We kregen jaren geleden een “slimme” meter van de OXXIO.
    Vorig jaar zijn we overgegaan naar een andere energie leverancier.
    Gevolg: zelf kunnen we nu geen meterstanden meer zien!!!!!!

    Zijn er meer mensen met dit probleem????

  • M. van der Himst

    De slimme meter heeft bij veel mensen in Duitsland slechte ervaringen opgeleverd en heet daarom ‘der schlimme’ meter (de slechte, vreselijke meter). Het zoveelste apparaat met draadloze technologie en dus stralingsbelasting. Onderzoeken wijzen uit dat het gaat om een serieus en groeiend probleem (tenzij ze werden gefinancierd door belanghebbende bedrijven). Zie ook:
    http://www.stopumts.nl/doc.php/Voorlichting/7043/weiger_de___slimme_meter__!

  • Balthasar Hubmaier

    1 De kosten van meting zijn nu voor de gebruiker.
    2 Blindvermogen moet je ook betalen.
    3 De overheid kan mee kijken in je energie gebruik en je op afstand uitschakelen.
    4 Bij eigen energie-opwekken krijg je alleen maar de werkelijke kWh prijs zonder alle belasting en transportkosten terug.

    ad2
    Bij veel ledlampen (vooral die van de bekende bouwmarkten) is deze factor 0.12 ! Een oude Kwh meter met draaischijf kan alleen maar vermogen meten die in fase is met de stroom. Daarom is de “slimme meter” uitgevonden, die meet namelijk ook de blindstroom die er loopt. (en betalen dus).

  • Joke

    Jammer dat jullie niet vemelden dat het weer het zoveelste apparaat met draadloze technologie en dus stralingsbelasting is.
    hethttp://www.gezondheidenvoeding.nl/elektromagnetische-straling/lage-niveaus-straling-wifi-mobiele-telefoons-slimme-meters-gevaarlijk/

  • ALt

    Waarom kan je de “slimme meter” niet ZELF uitzetten tegen uitlezen?

    Wie zegt dat………..?

  • Arjan

    Ik ben benieuwd naar het stroomverbruik van de meter zelf. Die betaald de consument waarscwaarschijnlijk ?

  • Frank

    Geweigerd,

    ik wil wel een digitale met maar alleen voor lokale uitlezing. Ik wil de op afstand uitlezen functie ZELF hardwarematig kunnen verwijderen. Tot die tijd GEEN digitale meter voor mij.

  • Ger

    Het ergste vind ik dat het niet milieubewust is om een apparaat wat goed werkt te vervangen door een ander apparaat. De meerwaarde vind ik niet opwegen tegen dit nadeel. Zelf ben ik al jaren energie en milieubewust bezig (tijdschakelaars; dag/nacht stroom enz. enz.)en ik heb echt gééééén voordeel en dus ook géén behoefte aan een slimme meter die echt niet slimmer is dan dat ik ben. Gewoon reeel en bewust nadenken, dab kun je veel besparen. Doe je dit niet of wil je dat niet helpt een slimme meter ook niet.
    Massaal weigeren scheelt veel kinderarbeid voor het produceren van deze slimme meters en veel grondstoffen die nodig zijn voor de productie. Stop de weggooimaatschappij.

  • Jos

    Heb set zonnepanelen met micro inverters 6 stuks , blindvermogen 60 watt ! gedurende de nacht, meet mijn draaischuif dit ? lijkt van niet , maar de slimme meter waarschijnlijk wel..
    dus ff niet voor mij.

  • Ik ben benaderd door Eneco om kosteloos Toon te laten installeren maar ik twijfel of ik het wel zal doen. Zijn er nadelen aan verbonden?????

  • Theo De Man

    De slimme meters zijn perfect, maar de communicatie met Stedin is slecht. Ik had de kasten voor de meters weggehaald zodat de monteur erbij kon. Maar de monteur komt binnen en zegt meteen het kan bij u niet.
    Maar bij mijn buren wel en die hebben dezelfde ruimte. Dan kan je een klacht indienen bij Stedin al drie maal gedaan geen enkele reactie. Zag ik een straat verder twee monteurs van Stedin aan het werk. Ik vertelde dit verhaal en ging meteen voor me bellen naar Stedin. Hij mocht bij mij een nieuwe slimme meter plaatsen en dat was ook binnen een kwartier gereed. Maar ik weer naar Stedin een bericht gestuurd om te vragen wanneer de gasmeter zou worden geïnstalleerd, niets gehoord weer. Ik hoorde dat dit bovenstaande bij meer bewoners is gebeurd, dit is een slechte zaak..!!!!

  • Arnold Olijkan

    De slimme meter is absoluut af te raden voor bezitters van zonnepanelen, want als minister Kamp zijn zin krijgt, dan worden we van de voordelen die zonnepanelen ons bieden beroofd. Met de slimme meter zal de gewone consument er niet veel van merken als er dynamische tarieven gehanteerd gaan worden, hij betaalt weinig als er veel zon is, en meer als het donker en bewolkt is, maar per saldo zal het weinig schelen. Met zonnepanelen betaal je dus veel als het donker is, maar in de zomer, als je panelen veel produceren, krijg je nauwelijks iets terug voor je retourstroom. Heb je daar al die duizenden Euro’s voor geïnvesteerd? Verder is er de straling, die schadelijk is, vooral voor kinderen en jong volwassenen! Nergens wordt hierover gecommuniseerd, en dus is de voorlichting alleen maar gunstig voor de grote bedrijven en voor minister Kamp. De gezondheids schade komt niet meteen tot uiting, maar zal zich pas na verloop van tijd gaan manifesteren. Dit zal het ergst zijn in flatgebouwen, waar je dan blootstaat aan een waar stralings bombardement! Dus in de toekomst als bijkomend effect nog hogere gezondheidspremies? En uiteindelijk misschien ooit nog eens een parlementaire enquete?

  • CBos

    Als ik de slimme meter weiger dan krijg ik geen laagtarief meer.
    Zo word je min of meer gedwongen om die meter te nemen.

Reageer